Woensdag 26 oktober 2005

Wakker worden. Ik articuleer:
"Het is nog te vroeg voor de mens om een duidelijk beeld voor ogen te hebben van het kosmische cyclodrama.
Het is wellicht het menselijk lot dat hij 'het lichtspoor' moet volgen, hoewel zijn intellect nooit geheel en al de uiteindelijke bron van verlichting kan omvatten die in en door het gemanifesteerde of verlichte heelal schijnt.
In dat geval zal de sluier van de werkelijkheid niet door de wetenschap alleen doorbroken worden - en moet de mystieke ervaring te hulp schieten om verzoening te bewerkstelligen.
Waar wij derhalve naar moeten streven als het doel van integratie is een wetenschappelijk mysticisme, een synthese van hoofd en hart - de mutatie van de verlichting.
Deze psychische revolutie ligt nog voor ons, en trekt ons aan."
Prof. Oliver Reiser in zijn boek Cosmic Humanism uit 1966.

Een interessant boek wordt mij overhandigd door Anton Venselaar, die ik ooit in de Houtrusthallen in Den Haag als Bisschop van de Universal Life Church in de echt verbond met Ninouchka - het huwelijk heeft geen stand gehouden, evenmin als dat van Herman Brood en Nina Hagen in de film Chacha van Herbert Curiel - die nog eens voorkomt (en gespeeld zal moeten worden) in de Wild Romance-film, waarvan deze week de opnamen zijn begonnen.
Het gaat om Ongrijpbaren gegrepen, door Richard Kleinegris: De Haagse jeugdsien rond de EM en SWEM, 1965-1993. Het boek telt 304 pagina's, ruim verlucht met foto's. EM staat voor Experimentele Maatschappij; Edith herinnert zich swingende tijden; zij is van 1954 en bracht haar jeugd-en schooljaren in Den Haag door.
Ik citeer maar even uit de verantwoording, om er universiteitsbezoekers op deze site van op de hoogte te brengen. Seapress, uitgeverij Lakerveld, Den Haag, ISBN -10: 907393026X:
'Voor de toekomstige beschrijver van stedelijke sociale geschiedenis in deze periode blijft genoeg te doen. Leidraad zou daarbij kunnen zijn dat de tegencultuur in de hofstad een heel eigen gezicht heeft ontwikkeld vergeleken met die in onze roerige hoofdstad. Wat opvalt aan de geschiedenis van de Haagse jongeren is dat zij praktische oplossingen zochten voor behoeften die men had. Men begint een Experimentele Maatschappij en ontwikkelt een eigen uitzendbureau, dat nergens zo levensvatbaar is gebleken. Men start als eerste met hulpverlening aan jongeren vanuit jongeren zelf, waar in andere steden deze activiteiten vaak vanuit het gemeentelijk apparaat voorkwamen of eerder in deze werden geïncorporeerd. Als in Amsterdam autonome krakers de stadsoorlog niet schuwen wordt in Den Haag een - zij het omstreden - alternatief gevonden in samenspraak met de gemeente in het tijdelijk gebruik van sloopwoningen. Jongeren in de kraakbeweging tenslotte ontwikkelen allerlei activiteiten in de horeca en cultuur, variërend van de De Zwarte Ruiter tot Korzo. Deze en andere activiteiten hebben bijgedragen aan de transformatie die de toch wat suffe ambtenarenstad Den Haag heeft ondergaan.'

En dat wordt alles van vandaag; een goed gevoel toegewenst. En van harte gefeliciteerd, Jan Wolkers, met je 80e verjaardag; ik lees dat er een brievenboekje uit de jaren '40 uitkomt. Ik zal het graag lezen, met mijn neus in verleden én toekomst. Altijd Hier & Nu. Uw aller Simon Vinkenoog, de ongrijpbare.

Dinsdag 25 oktober 2005

Aan de dichter, over wie Rob Molin de uitputtende biografie Lieve rebel schreef, Adriaan Morriën (1912-2002 ), onlangs uitgegeven door de Arbeiderspers - zie de Kersvers-pagina van gisteren - wordt dinsdag 1 november vanaf 20.00 uur in De Balie aan het Kleine-Gartmanplantsoen 10 (Leidseplein) in Amsterdam, een avond gewijd.
Ik citeer uit de uitnodiging:
'Op deze bonte Morriën-avond schetst Rob Molin het beeld van een biograaf die in nauw contact stond met de schrijver en zijn familie. Hoe ging hij om met vertrouwelijke informatie? Voelde hij zich een voyeur of een vertrouwensfiguur? Hans van den Bergh laat zien welke contacten Morriën had met buitenlandse schrijvers. Sybren Polet vertelt over het Schrijversportest dat hij in de jaren zestig met Morriën in gang heeft gezet, gelardeerd met herinneringen en anekdotes. Van Carel Peeters horen we hoe hij bij Het Parool door Morriën als criticus gevormd is. Theun de Winter geeft de libertijn Morriën een plaats, waarbij hij herinneringen ophaalt aan hun vriendschap. Monica Metz besluit de avond met een 'Morriën-miniatuurtje', waarin zij vertelt hoe Morriën haar gestimuleerd heeft in haar werk op de 'korte baan'.'
Telefonisch reserveren aanbevolen: 020-5535100, van 13.00 tot 20.30 uur.

In de vuistdikke biografie van 644 pagina's ben ik na de eerste hapsnap-inzage dit weekeinde, bij het eerste begin gaan lezen en weet nu meer over de oorsprong van IJmuiden af, dan ooit tevoren. Na drie hoofdstukken bleef ik hangen bij de zestienjarige gereformeerde jongeling die 'aan de ellenlange preken en hun treurige verveling in zijn latere leven een aversie zou overhouden tegen redevoeringen en lange lezingen.'
Zeer interessant zijn soms de noten: zo lees ik in noot 25 bij het tweede hoofdstuk hoe Morriën in 1985 de 'innerlijke ruimte' typeerde: "Wat de christen 'ziel' noemt, noem ik mijn innerlijke ruimte. Daarmee word je geboren en die breidt zich uit door je ervaringen. Ze is in je vroegste jeugd nog onbepaald. Door de geleidelijk toenemende beheersing van je taal- en voorstellingsvermogen dat daarmee te maken heeft, wordt die innerlijke ruimte groter. Die is bij mij, en ook bij anderen, schoksgewijs vergroot."
Dat mag je wel zeggen, ja - Morriën maakte twee wereldoorlogen mee, en ook het afscheid nemen van het godsbeeld der vaad'ren was voor hem geen eenvoudige zaak, zoals ook blijkt uit de levens van een aantal andere eigentijdse pennevoerders - en van hen niet alleen.
Ik onthoud me van oordelen en lees gefascineerd verder; biografieën behoren tot mijn meest geliefde lectuur. 'De mens achter zijn werk.' 'Vorm en vent.' 'Mijn leven is mijn spelen en mijn werken.'
Ik zeg maar wat; aan het groter maken van de innerlijke ruimte komt vanzelfsprekend nooit een eind; bij de dood knapt het ballonnetje en blijf je achter met de herinneringen. De nabestaanden dan, zelf maak je dan weer deel uit van een energieveld, waarin je voor de geboorte verkeerde. Mocht ik er ooit meer van te weten komen, dan laat ik het weten.
Over somige aangelegenheden kun je inderdaad alleen maar dán spreken, als het om eigen ervaringen gaat - en ik mag dan duizenden doden zijn gestorven, tijdens dit leven, en ik mag dan een aantal malen in geestestoestanden zijn terechtgekomen, waarin de vraag dood of leven geen betekenis meer had, maar het echte afscheid - zo van nu dag zeggen allemaal - ik denk dat ieder verstandig mens daarover nadenkt, en zich voorbereidt..
In 1974 gaf de toen nog Haagse uitgever Bert Bakker (neef van de gelijknamige oprichter) een bloemlezing uit, die ik had samengesteld: Niet Niets, de kunst van het sterven.
Ik kon hierin mijn eigen inbreng kwijt, wat ik aan poëzie en proza tussen 1955 en 1973 over de dood had geschreven, en begon de uitgave zelfs met een gesprek tussen haakjes met de Samensteller, waarin deze te kennen gaf een mooie dood te willen sterven (wie niet...). Verder bracht ik gedichten, gezangen en gebeden onder in de afdeling Van Ik tot God :Gerrit Achterberg, Hans Andreus, e.e.cummings, Allen Ginsberg, C.W.Leadbeater, Henri Michaux, een Navaho-gebed, Ezra Pound, A.Roland Holst, een Sioux-gebed, Albert Verwey en C.A.Willing.
Onder Stemmen uit het Oosten nam ik teksten op van Anguttara Nikaya, Atmananda, Kahlil Gibran, C.Jinarajadasa, K.Krishnamurti en Meher Baba.
Als de Stem van de Mens in het Westen kwamen aan het woord Baba Ram Dass (dr.Richard Alpert), Tina Fransen, Sergius Golowin, J.B.S.Haldane, een Hopi-profetie, Eileen Garret, Aldous en Laura Archera Huxley, Nikos Kazantzakis, Manly Palmer Hall, Dane Rudhyar, Miguel Serrano, Mary Swainson, TIME en Stu Werbin over Jimi Hendrix' Rainbow Bridge.
Van de andere oever noemde ik enkele gene-zijde-getuigenissen: Elsa Barker, Bô Yin Râ en Gildas. Verzonden en ontvangen brieven, de laatste afdeling (onder het motto: 'na het verlaten van de eiwitstructuur') waren geschreven door Steve Groff, Barbara Mohr, Noud van den Eerenbeemt, Marion, Meta, Tina Fransen, Maarten Lietaert Peerbolte, Nel Noordzij en mijzelf.
Ooit kwam ik in de trein te zitten tegenover iemand die mij vertelde dat Niet Niets werd gebruikt in de theologie-opleiding van een onzer universiteiten en enige tijd geleden vroeg Albert H. mij of het boekje van 144 pagina's niet herdrukt kon worden. Ik wil best, dat hangt niet van mij af - ik zoek niet naar uitgevers. Er zijn wel meer uitverkochte boeken van mijn hand, die ik opnieuw het levenslicht zou willen laten zien: een rebirthing-serie als het ware. Kortom, veel te doen, en het nodige te laten om voorgoed achter te laten. Onthechten is wel het moeilijkste dat er is.
Hier, tenslotte, een der kortere citaten, als motto's door de bloemlezing verspreid: Jorge Luis Borges, in een associatief interview met Carlos Peralta (eerder in Randstad gepubliceerd).
"Ik denk aan de dood om me over moeilijkheden en onaangename dingen heen te zetten. Bij moeilijkheden bedenk ik dat ik nog een heel leven vol nieuwe ervaringen voor me heb. Ik geloof dat men zich door zoiets aangespoord moet voelen, het overgaan van iets dat in de grond vaststaat naar iets dat - mij tenminste - nog nooit is overkomen. Niet om de straffen of beloningen - dat zou kinderachtig zijn -; maar omdat er een nieuw leven begint, of omdat er niets is, wat op zichzelf ook weer nieuw is."

Het Nieuwe Niets. Niets Nieuws. Doodgewoon. Springlevend. Het Laatste Nieuws. Gegroet, voor vandaag, Simon Vinkenoog.

Maandag 24 oktober 2005

Welkom Week 43. Na een uurtje swing op Nederland 3 (mooie zondag, leve de NPS en de VPRO) gisterenmiddag, was ik weer volkomen in: Benny Goodman versus Chuck Webb, wie van de twee, blank of zwart, is King of Swing? De muziek van mijn jeugd, de jaren dertig, films en soms Radio Hilversum via de distributie (kabels!).
King of the Road noemde Nico den Braber zich na zijn Indiareis ('Te heet om verder te gaan') en Simon Posthuma stelde mij aan zijn vrienden in Los Angeles voor als King of Amsterdam. Allang tevreden met mijn rol als small niche player ('never a dull moment') ben ik niet de enige die LIEFDE predikt. Ik zag het gisteren Freek de Jonge doen; ik zou evenmin een meer raisonabel (beredeneerbaar!) argument kunnen bedenken. Liefde, onvoorwaardelijk, streng, rechtvaardig, goedertieren, welgevallig: all you need!
En dat de zachte krachten zich steeds meer doen gelden, op alle gebieden: het is onmiskenbaar. Naast de fraude en corruptie de eros en de agape: zo helder en klaar als Woestijnruiter Jan Wolkers hoeft uiteraard niet iedereen te doen, maar een beetje natuur, in de omgang met anderen, kan geen kwaad. Wie goed doet, goed ontmoet, etc. Het is zo duidelijk, als je het eenmaal goed hebt doorgekregen; in de vorm van welke crisis dan ook. Verwarring en crisis vergemakkelijken en bestendigen nieuwe ideeën. Nood breekt wetten, en dat zullen wij zeker gaan meemaken. We ain't seen anything yet!
Over 'pascaliaanse afgronden' sprak en schreef Adriaan Morriën - hoevelen moeten daar nog doorheen. Connaissance par les gouffres betitelde Henri Michaux zijn derde boek over mescaline, waaraan Misérable Miracle en L'infini turbulent vooraf waren gegaan. Inderdaad: nieuw-ontdekte informatiekanalen, waaraan de mensheid anno Nu grote behoefte heeft.
Voorin mijn eigen openbarende boek Liefde (uit 1965) staat als een der motto's de uitspraak van cyberneticus Norbert Wiener: The integrity of the internal channels of human communication is essential to the welfare of society.
And of the self, zou ik daar nu eigenwijs aan tevoegen, maar het is een onomstootbaar feit - en het gaat natuurlijk niet zo goed met het welzijn van de samenleving.
Liefde is een mobilisatie, een manifestatie, de uiting van het meest gezonde verstand, het geheim van de ademhaling, de bloedsomloop en de talloze zintuiglijke samenhangen.
De werkelijkheid is zowel veel eenvoudiger als veel ingewikkelder, gecompliceerder dan we gewoonlijk veronderstellen: het gaat er maar om dat ons de schellen van de ogen vallen; je ziet helaas maar al te vaak dat mensen in hun eigen cirkelredeneringen blijven hangen, soms verhuld achter academische prietpraat.
Leve de jazz dus: ik heb een goede bundel jazzgedichten onder ogen om er een inleiding of voorwoord bij te schrijven. Ik zal het met graagte doen, je kunt swingen op woorden zoals je op klanken kunt swingen, en voor de goede verstaander, ook op Mozart, of Bach - om maar met twee idolen op de proppen te komen.
'I didn't understand a word you read, but I liked the music!' werd me eens door een Amerikaan toegevoegd na een voordracht; ik bedankte voor en onthield het compliment.
De dag roept; ik hoor de buitendeur in het slot vallen, Edith zal binnenkomen met een verhaal, geurige croissants en wellicht Trouw, zo nu en dan. Zij ging naar de bloemenmarkt op het Amstelveld om bloembollen in te kopen voor de tuin: parkiettulpen, narcissen, blauwe druifjes, sneeuwklokjes, pioenroosachtigetulpen; alles voor het komend voorjaar. Music until the end. Simon Vinkenoog.

Zondag 23 oktober 2005

Op de Noordermarkt beland, met Edith en haar moeder, op de zaterdagse boerenmarkt voor planten en boodschappen, kon ik niet nalaten bij Island Bookstore aan de Westerstraat de biografie van Adriaan Morriën, Lieve rebel, geschreven door Rob Molin (Open Domein 43, De Arbeiderspers) aan te schaffen.

                                          Foto Bob Bronshoff - De Groene Amsterdammer 27 oktober 2001

Ik heb de ouder wordende dichter, die leefde van 5 juni 1912 tot 7 juni 2002, 90 jaar plus twee dagen, in verschillende perioden van mijn leven gekend, ontmoet en zelfs voor hem 'gewerkt': maandelijkse litteraire brieven uit Parijs in de jaren 1953-1956 voor het Litterair Paspoort, waarvan hij redacteur was.
Op 22 augustus 1953 stak ik hem volgens de biograaf in een brief een hart onder de riem: 'Je bent dus levensmoe? Dat is aan je handschrift te zien. (...) Als jij doodgaat Adriaan, dan gaan we allemaal dood en dat kan nu eenmaal niet. En we kunnen niet zonder je, je vrouw, kinderen, je toekomstige romanlezers, Litterair Paspoort, ik voor je brieven en ga maar door.'
Van de roman is nooit iets gekomen, wat de dichter Morriën, de flanerende voyeur, ten zeerste speet. ''Inderdaad, het grote boek over zijn jeugd en de incestueuze gevoelens voor zijn moeder bleef onvoltooid. En Onder literatoren, zoals de roman over Hermans moest heten, kon hij evenmin afmaken. Behalve voor zijn emoties deinsde Morriën terug voor een werk van lange adem. Hij had al moeite genoeg met een korte tekst; zodra hij op zichzelf aangewezen was, kreeg hij bezoek van zijn angst", schrijft de biograaf in het hoofdstuk Forever young (over de jaren 1980-1983)
En in het daaropvolgende (25ste) hoofdstuk Oude roem en nieuwe aandrift - de jaren 1983-1986) heet het:"Hij was veel buitenshuis, in zijn cafés of in het huis van vriendinnen en vrienden. Hij leerde nieuwe kennen of haalde bestaande banden aan. Onder hen de dichters en schrijvers Johnny van Doorn, Ed Leeflang en Carla Bogaards en mensen uit de Amsterdamse wereld van de beeldende kunst als Aatje Veldhoen en de blonde Elsje Stroetinga. In Elsjes galerie Forum aan de Herengracht en later aan het Singel speelde Morriën als goede vriend te midden van een kring van andere goede vrienden een rol als belangstellende. Hij vond het fijn met beeldende kunst in aanraking te komen en om met kunstenaars van uiteenlopende aard om te gaan. Bovendien was hij altijd bereid om te helpen door bijvoorbeeld een opening te doen of gedichten voor te dragen. Hij nam dat zeer serieus, evenals zijn latere optredens in Ruigoord, het domein van het Amsterdamse ballongezelschap en de ludieke en artistieke activiteiten daarvan.
"Ten tijde van de oprichting rond 1970 was Morriën in café Scheltema met deze kring 'transcendente' jongeren rond Vinkenoog, Hans Plomp en Theo Kley in aanraking gekomen. Morriëns belangstelling ging destijds niet zover dat hij de vergaderingen van Ruigoord bijwoonde of hun hasjreizen meemaakte naar Parijs of India. Hun weinig intellectuele ideeën over een nieuwe mens en maatschappij hadden nog minder vat op hem gekregen dan de denkbeelden van de kring rond Jurriaans, maar zoals bij iedere vernieuwende, vrijheid nastrevende beweging waardeerde hij de jeugdige, alternatieve kijk op de dingen."

Kijk! Kijk op! Kijk op, de dingen! Het is altijd nét een beetje anders dan de reducerende of gereduceerde kijk van welke biograaf dan ook.
'Hij vond het fijn..' -wat een taalgebruik, van een academicus nog wel!
'Hasjreizen naar Parijs of India' - weet die man wel wat-ie zegt?
'Hun weinig intellectuele ideeën.. oppert onze gespecialiseerde, gepromoveerde literaire journalist - laat hem eens een kijkje in het immer vitale Ruigoord nemen, of de webstek van deze unieke Vrijplaats bezoeken, www.ruigoord.nl.
En ter verduidelijking voor nieuwe kostgangertjes: De psychiater Henk Jurriaans (21 oktober 1940 - 10 oktober 2005) baarde in die jaren opzien door zichzelf als naakt kunstwerk in het Stedelijk Museum tentoon te stellen; naderhand woonde hij samen met vier vrouwen, twee hunner Morriëns dochters Adrienne en Alissa.
Samen met Marte Röling en Wanda Werner kondigden zij in Het Parool van 14 oktober zijn dood aan: 'De crematie heeft in stilte en tranen plaats gevonden. Geen bloemen, geen bezoek s.v.p.'
Ik zal al lezende over die lange jaren leven, werken en liefhebben van de broodschrijver (niet negatief bedoeld) weer heel veel te weten komen... Al bladerende kwam ik al heel wat oude bekenden tegen, zoals Christine Inderwisch, lieve vriendin. Ook ik ben bezig met de kunst van het ouder worden, gelukkig zonder de hypochondrie, levensmoeheid of 'angst als zijn vaste begeleider' (Molin, p.412), die Morriën had overgehouden uit een streng gereformeerd milieu in IJmuiden.
Wat mag ik God (of wie dan ook:'Un Dieu défini est un Dieu fini ') op mijn blote knieën danken dat ik niet godsdienstig ben opgevoed! Dat mij al die andere narigheden, aan geboorte en afkomst te wijten (zoals blijkt uit die briefwisseling van Theo van Gogh met Boudewijn Buch), bespaard zijn gebleven. Waar heb ik het aan te danken?
Overigens: ik heb de Lotus-brieven, die Adriaan Morriën in 2001 het licht deed zien bij uitgeverij G.A.van Oorschot (van aantekeningen voorzien door Rob Molin) er even bij te voorschijn gehaald.
Lotus Schipper (1933-1965), die Frans studeerde en haar kandidaatsexamen zou doen in 1956, toen zij de dichter ontmoette en hem naar het boekenbal vergezelde 'waar wij in de artiestenkamers achter het toneel vrij spel hadden', is Lieve godin in de eerste brief van 1 maart '56, en Lieverd in de brief van 13 december, waarin hij schrijft als mijn opvolger voor de Parijse brieven 'die jongen Peereboom' te hebben gevonden; hij had haar een week eerder gevraagd dat te doen, wat hem voor een gewetensconflict had geplaatst.
'Tu m'excuses? Overigens geloof ik dat je het best had kunnen doen, beter dan Vinkenoog wiens brieven ik nooit erg bewonderd heb, altijd op zo'n hoge toon en vaak zo knoeierig geschreven. Vind je het nu jammer dat je het niet doen kunt?'
Mij, Simon V., had hij zulks nooit laten weten, bij geen der 23 brieven die ik nu tel......
Hij schrijft wat af, mooie manier de eenzaamheid te bestrijden .('Deze brieven, die anderhalf jaar beslaan, geven een beeld niet alleen van de gevoelens die hij voor haar koestert, maar ook van zijn literaire werkzaamheden, zijn reizen, zijn gezinsleven en het algemene klimaat van die tijd', meldt het uitgeversopmslag).
Op 8 november 1956 heet het: 'Ik ontmoette bij Scheltema Suzanne Lecointre, afgedwaalde dochter van een gereformeerde Amsterdamse dominee, vrouw van een cabaretzanger van wie zij wil scheiden, nu beminde van Simon Vinkenoog die op het ogenblik in India is. Je hebt haar op het boekenbal ontmoet, waar zij voortdurend met Vinkenoog danste. Het is een klein, mager, blond meisje, met vergeet-mij-niet-ogen en een lief eentonig stemmetje. Zij is vol van haar thuis, d.w.z. haar ouders waar zij nu logeert en met wie zij overhoop ligt omdat zij vinden dat zij 'in zonde leeft.' Zij verknoeit haar tijd een beetje zolang Vinkenoog niet bij haar is."
29 december meldt hij zijn verre Lieve doornroosje: 'Zondag, daaraan voorafgaand, was Simon Vinkenoog op bezoek gekomen, uit Delhi terug en gerepatrieerd, omdat hij zijn baan bij de Unesco te Parijs heeft opgezegd. Er zijn, geloof ik, moeilijkheden met zijn Suzanne, die ik zaterdagmiddag, na de ontvangst van jouw brief, wanhopig in Scheltema aantrof, een viooltje dat in de storm had gestaan. Simon, lichtelijk gebruind door zijn verblijf in India, in trui, was erg redelijk, met iets van de wijsneusachtige terughouding van een lama, die hij tegenover mij altijd heeft.(...) Vinkenoog was vorige zaterdag in Amsterdam gearriveerd en er 's avonds reeds, via een woningbureau, in geslaagd een etage op de Herengracht te vinden, derde verdieping, twee kamers, een badkamertje en een hokje om te koken, 100 gulden per maand. Het is dus wel mogelijk.'
Ja, inderdaad - van verre zwaai ik, een halve eeuw later, naar de heer en mevrouw Meijer, die na hun afscheid als caféhouders het pandje Herengracht 292 kochten, dat zij per etage of kamer verhuurde. Kostgangers als Mischa de Vreede, Hans Andreus en Bart & Barbara Huges; zelf komen zij voor in een gedicht van Johnny van Doorn..
Ik weidde uit, verpoosde mij - ik had over het script van Wild Romance willen schrijven (O nee, dat mag ik contractueel niet) of over het Walt Whitman-nummer van De Revisor, dat mij op verzoek, dankje Ilja, toegezonden werd. Ook een mooie les in het sterven, in dat nummer...
Ik wil het hier maar al te graag bij laten.
Edith was met haar ma op weg naar Schiphol om zuster Mariana en haar man Ori op te halen (uit Zuid-Frankrijk terug, waar zij aan een mooi onderkomen bouwen) en vervolgens naar Den Haag te voeren. Dezelfde oprijlaan: een villa en een koetshuis. Nu Edith weer thuis, ha heerlijk samen beamen. Simon Vrijbuiter.

Zaterdag 22 oktober 2005

"We zijn nu dus aan het einde toe. Dat einde was buitengewoon goed. Het einde was Simon Vinkenoog zelf, die niet, zoals zovelen van hun onmacht een vermakelijke vertoning maakte, maar die van het middel, de show, het publiek, de geestdrift en de massabegeestering een adequaat gebruik maakte. Hij stond alleen in de spot, wit, boos en geestdriftig, zijn menslievende half geëngageerde, half lyrische tekst uitstotend.
Hij wist wat hij deed, show, maar show met overtuiging, in jeugd en goedheid. Ik deel dat geloof allerminst, maar deze los van het papier gekomen poëzie was af.
De eerste poëzie die buiten zichzelf treedt zonder dat het machteloze wartaal is, of de boer met kiespijn van Bernlef. Dat is ook het geheim van deze avond waarin alles show bleef, zelfs al zouden de dichters het afzonderlijk niet gewild hebben: de show is de poëzie van Simon Vinkenoog. De show is zijn geloof."
Bespreking in de Volkskrant, van Poëzie in Carré, met in levende lijve 25 dichters op 28 februari 1966 in Theater Carré in Amsterdam. Geciteerd in Poëzie in Carré, De Bezige Bij Amsterdam, 1966.
Het waren woelige dagen in Amsterdam, twee weken voordat prinses Beatrix in het huwelijk zou treden met Claus von Amsberg. In het gedicht Nederland, dat ik voorlas, opgedragen aan Allen Ginsberg, wiens gedicht aan Amerika mij door het hoofd spookte, laakte ik onder meer de woningnood, en 'woef woef woef huilen de politiehonden op de Westermarkt/ waar Descartes van de rede sprak, en van het zoeken naar / waarheid."

"Zeg Nederland, weet je eigenlijk wel waarover ik het heb,
zeg Nederland, heb je je geweten nog behouden -
en doe je er iets aan
of heb je je ziel verpand aan 't gemak, je natje en je droogje
en de koninklijke nutteloze goudgele papierbedrukte miljoenen?
Nederland, je kunt alle noden lenigen, Nederland,
er bestaan geen problemen - ze kunnen alle uit de wereld
geholpen worden,
Nederland, maak je nuttig, Nederland - de wereld wacht
op bevrijding. Nederland, ga vóór,
Nederland - tegen wie praat ik eigenlijk?
Nederland, weet je wel wie ik ben?
Nederland, wie ben je, en waar?
Nederland, ik houd zo van je.
Zoals ik houd van de wereld,
waarop ik leef.
Met miljoenen Nederlanders leef.
Met een wereld vol burgers leef."

En nog steeds leef, tot dusverre overleef. In februari 40 jaar geleden. Ik wil 't best een keertje overdoen, maar dingen gebeuren in het leven nu eenmaal maar 1 keer. Vooral dat 'Nederland, weet je wel wie ik ben?' klinkt me, mag ik nu wel zeggen, enigszins potsierlijk in de oren, al sta ik nog 100 % achter dit gedicht. Met meer dan 100.000 Google-hits heb je 't wel gemaakt, mannetje haha!
Kennis gemaakt (Meet & Greet) in Galerie Dante aan de Spuistraat met de crew van Wild Romance, een film waarvan dezer dagen de opnamen beginnen, waarin ik dezelfde rol mag spelen als in een eerdere film over Herman Brood: Chacha van Herbert Curiël; en wanneer was dat? Voor 1980, in elk geval - want daar eindigt de Wild Romance film, na de Amerikaanse toernee.
Op weg naar Dante zagen we Johannes van Dam op het terras van café Zwart zitten; wij begroetten hem en ik vertelde waarheen we op weg waren. Hij was erbij geweest, bij de filmopnamen in Ruigoord waar Bisschop Vinkenoog van de Universal Life Church Herman Brood en Nina Hagen zodanig in de echt verbond, dat 'iedereen' dacht dat het een ''echt" huwelijk was. Goed zo, zo hoort het.
Johannes herinnerde zich dat William Burroughs, een van Brood's idolen, voor het One World Poetry Festival in Amsterdam aanwezig, en dat Herman hem een Aubade wilde brengen. Hij deed dat, bij ontbreken aan begeleidingsmuziek ondersteund door Hells Angels die met hun laarzen het ritme aangaven. Te mooie anecdote om niet waar te zijn: Johannes liegt niet. O nee, negen plus!
Uit het script van de film, dat ik even onder ogen kreeg - het is per post onderweg, maar nog niet ontvangen - zag ik dat ik een speedy voice O.S. (off scene) was, en ik dacht al: heb ik daarvoor een kledingdoorpas moeten ondergaan, maar op de volgende pagina van het script zie ik dat het bruidspaar wordt omsingeld door paparazzi, dus daar zal ik wel te zien zijn; meestal sneuvelen die scènes en beklijven slechts enkele seconden. I am a camera; dus ik houd me op de hoogte. Wees blij dat je mag meekijken, als je maar weet dat geluk aanstekelijk is. No business like show-business!

Bijdragen tot de litteraire geschiedenis van Nederland: op de foto van Ronald Sweering zes dichters, die plakplaatjes kwamen plakken op het omslag van Poëzie in Carré, in de burelen van uitgeverij de Bezige Bij aan de Van Miereveldstraat 1 in Amsterdam, voorjaar 1966: van links naar rechts Hans Verhagen, Ewald Vanvugt, Louis Lehmann, Simon Vinkenoog, Gerard Stigter en Henk Bernlef.
De naam van de dichter die gisteren op Kersvers in een heupzwaai werd getoond: Ilja Leonard Pfeijffer. Prettig weekeinde, Simon Vinkenoog.

Donderdag 20 oktober 2005

De laatste dichtbundel van Hugo Claus lezend, In geval van nood (De Bezige Bij, Amsterdam, 2004) word ik getroffen door het gedicht Repetitie uit de Zeezucht-cyclus:

REPETITIE

Ik wil dood
Zoals vijfenveertig procent
van de Belgen

Ik heb niemand
'Omdat je nooit in liefde
hebt geïnvesteerd, liefje'

Ik begin
Ga verder
Sodium thiopenthal
Zo, je bent bijna buiten westen
Dan pancuronium bromide
Je longen begeven
Dan potassium chloride
En je hart houdt op

Dat kan ik nooit onthouden

Claus schrijft erudiete poëzie, vol valkuilen en klemmen, mystificaties en transformaties: de dichter kan in vele soorten personae kruipen (Kartinki s Vystavki: de schilderijententoonstelling van Moessorgski) en zijn niet geringe gramschap uiten: vaak komen dezelfde beelden in verschillende teksten voor, wie is toch die Magda die buiten mag komen spelen?
Twee keer komt, op enkele wijzigingen na, hetzelfde gedicht voor, de tekst die op pagina 140 zes regels telt onder de titel Theodoro van Ocumichu verschijnt op pagina 152 in acht regels als In Michoacan.

Twee keer laat Claus ook mensen van het dak van het Hilton Hotel springen; de buitenwereld laat hem uiteraard niet onberoerd; veel van zijn gedichten zijn doordrenkt van heimwee over verloren onschuld, en zetten ons tegelijkertijd tegen een onverzettelijke muur.
Nog een Claus-gedicht:

DEFINITIES

De mensen? Zij leven in een waan
en wee hem die dit niet weet.

De woorden? Uiteraard het leven niet,
hooguit voorlopig een wingewest.

De vrienden? Hun orakels uit de maat,
desolaat, slissend.

De liederen? Geblaat omtrent
onnoemelijke feiten.

De feiten? Beelden en modellen
des simulacres.

Verzeild geraakt ben ik ook in de Wassenaerse brieven, in de jaren 1993/4 door Theo van Gogh aan Boudewijn Büch gericht, en eerder verschenen in het universiteitsblad Folia. XX uitgevers, 112 pagina's, ISBN 90 70532 24 7.

In een kort voorwoord schrijft Theodor Holman: 'Büch was eigenlijk de perfecte hoofdpersoon in een film van Theo. Diens moeilijk te achterhalen leugens , diens verzonnen wereld en verzonnen wereldbeeld, diens trouw en ontrouw, diens (zogenaamde) pedofilie, diens passies en depressiviteit; Theo smulde er van, omdat hij Boudewijn in gelijke mate begreep en niet begreep. Hij begreep Boudewijns 'gezonde krankzinnigheid', want die had Theo misschien wel in gelijke mate, hij begreep alleen niets van de redenen, en wilde die in een film achterhalen.'
Op een trieste noot eindigt de (afgesproken) regelmaat van de 'kattebelletjes'.
'Eigenlijk ben ik ontroostbaar, maar door op papier naar mezelf te knipogen bestrijd ik de kortademigheid van de ziel en het gevoel langzaam te stikken. Ook daarom vond ik 't een eer naar je te mogen schrijven. Ik wens je niets dan goeds en mooie gedichten. Met een dikke kus van de bolle Gogh.'

De herfst tegemoet, om vier uur een kledingdoorloop, in verband met mijn priesterlijke filmfuncties, ahum. Gegroet, Simon Vinkenoog.

Woensdag 19 oktober 2005

Minister Pechtold heeft natuurlijk volkomen gelijk (al moet hij zijn woorden weer inslikken) als hij zegt dat het gekakel van het kabinet over terreurdreiging moet ophouden; de doemdenkkoppies van de huidige 'regering' getuigen inderdaad niet van enig plezier in doen en laten, of vertrouwen in de toekomst..
Het is duidelijk dat de HH Balkenende c.s. niet opgewassen zijn tegen hun taak. Maar wie is dat wel? Als ik lees dat politiek het oplossen van problemen is, kan ik alleen maar toeschouwen en zien hoe de problematieken alsmaar groter worden, omdat er geen verstrekkende ideeën worden gelanceerd of plannen ten uitvoering gebracht. Zo dat al gebeurt, smoort het proces in protesten en inderdaad haastig in elkaar gezette commissies - niet ten onrechte fulmineerde Felix Rottenberg daartegen, dezer dagen in Het Parool.Basta.

Het behalen van de pendioengerechtigde leeftijd, het begin van het AOW-schap van ons aller vriend Nico Koster werd gisteren feestelijk gevierd in het Sail-cafe op een jachthaven aan de Nieuwendammerdijk. Mooi in dit ruige water-bosterrein de zon te zien ondergaan, en me even te kunen onderhouden met oude vrienden als Jan en Tine Sierhuis, Aat Veldhoen en Hedy d'Ancona plus Lex en Dorothy Schrama - Nico's geliefde Marianne had voor tractaties gezorgd, en ik zag hoe Nico van Peter Zonneveld een set golfsticks aangeboden kreeg. (Iemand grapte: "Ik golf niet. Ik neuk nog.") Zelf schonk ik hem van ganser harte voor zijn CoBrA-collectie een boekje over Christian Dotremont, schrijver en calligraaf, een van de grondleggers van deze vernieuwende schildersbeweging eind jaren 40 van de vorige eeuw.
In het verleden dook ik gisteren ook met Martin Harlaar, historicus en fotocollectie-maker; ik haalde de archiefmappen te voorschijn waarin zich honderden, zo niet duizenden foto's bevinden: twee die er uitvielen vraag ik Edith hier op te nemen. Bij de eerste foto was Edith aanwezig: ik sta hier het publiek in Tilburg van alles toe te roepen, najaar 1987, en met een glas in de hand en voorovergebogen luisterhoofd staat Cornelis Bastiaan Vaandragher (1935-1992), die op die open markt kunst dag ook het een en ander ten beste gaf. Innig betreurde zichzelf opbrandende dichter: onvergetelijke boeken over Rotterdam en een aantal aforistieke gedichten.

De tweede foto komt uit een verder verleden: het jaar 1960. Vier redactieleden van de Haagse Post doen onderzoek in het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie. Om de beurt gaan we op de stoel van Anton Mussert, leider van de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging) zitten. Van links naar rechts ondergetekende, Armando, Guus Albrecht en, met typerende gevouwen armen, Jan Vrijman.

En nu verder de dag in, met diclofenac natrium en acenocoumarol. Zoals ik vijftien jaar geleden namen van planten leerde kennen, zijn het de laatste tijd namen van geneesmiddelen. Jicht? Au.
Straks gaat Edith haar Ma bij zus Fleur in Alkmaar ophalen om hier een weekje te komen logeren: een lieve oude dame, die wij het niet gemakkelijk genoeg kunnen maken.
Herfst is er nu wel, zo te voelen en te zien. De wereld draait voort, is nog lang de kluts niet kwijt (hoe ziet zo'n ding eruit?) en we hebben er nog lang de brui niet aan gegeven (idem). Prettige dag toegewenst door Edith en Simon Vinkenoog.

Zaterdag 15 oktober 2005

Goedemorgen, even met brandende voetzolen het weekeinde tegemoet. Gent, altijd een stad om je op te verheugen. De Gentse feesten, de terugblikken naar 1953 en sinsdien (ik logeerde toen bij Hugo en Elly Claus op de Predikherenlei), de soms met een bezoek bezegelde vriendschap met mijn overleden leeftijdgenoot Noud van den Eerenbeemt, een reusachtige ruzie tussen Jules Deelder en Guido Lauwaert herinner ik me, het oude en het nieuwe Poeziecentrum van Willy Tiberghien - en nu dus voor het eerst het Haags initiatief van Ferry Simonis, Dichter aan Huis, overgebracht naar Gent, waar Jan Hoets'chambres d'amis intussen ook faam hebben verworven.
Enig mijzelf beloofd opruimwerk achter de rug; in vroeger jaren had ik immer veel brieven op te bergen - nu zitten er zo'n vijftienhonderd e-mailtjes in dit apparaat, dit speelgoed dat ik op mijn 75e kreeg!

Ik heb nog een contract, een Overeenkomst te tekenen, mijn handtekening naast een andere te zetten. Zes pagina's te lezen, met 15 regels me aan te houden, voor 1 draaidag van tien opname-uren, overwerk niet betaald (hoewel de eerste afspraak voor een kleding-doorpass al gemaakt is).
Ik mag de rol van "Simon Vinkenoog" spelen in de film met de voorlopige titel Wild Romance, met Daniel Boissevain (die ik al van jongsafaan 'ken' als 'de zoon van'mijn vriend uit de jaren vijftig, de door allen zo geliefde Guus B.) in de rol van Herman Brood.
Een historische rol, mag ik wel zeggen, want in de film Chachacha van Herbert Curiel, van wanneer was dat? even niet te hoeven weten, speelde ik dezelfde rol.
Als Bisschop van de Universal Life Church voltrok ik, in die film, in de even historische Kerk van Ruigoord, het huwelijk tussen Herman Brood en Nina Hagen. Ik had geen scenario te lezen gekregen, ik moest en mocht zelf bedenken wat ik te zeggen had, en op mijn gefilmde vraag aan Nina H, of zij Herman Brood zou willen trouwen, etc., vroeg zij - buiten elk ander scenario om - 'Werde ich mit Herman im siebenten Himmel kommen?'
Ik weet niet meer welk bisschoppelijk antwoord ik gegeven heb, en of dat in de film terecht is gekomen: in elk geval alles uit het leven van Herman Brood zal worden nagespeeld, op de sprong van het dak na, mag ik hopen.
Ik houd u op de hoogte; het contract teken ik na het weekend. Ik mag trouwens 'geen mededelingen met betrekking tot de onderhavige Film doen aan derden'. Er staat wel dat "voornoemde rol in het scenario voldoende omschreven is en overigens bij Acteur voldoende bekend.''
Nou, reken maar, al heb ik nog geen regel van het scenario gezien: ik ben de knoop en de ontknoping, ik ben de weg, de waarheid en het leven, en ik wens regisseur Jean van de Velde veel sterkte. Er is trouwens een borrel voor medewerkers in het vooruitzicht gesteld.
Prettig weekend. Er liggen ook nog twee uit te werken gedichten hier; ook voor een ander moment. Jullie Simon Vinkenoog, vriend van allen, maar geen allemansvriend.
Laat niet over je lopen. Keep smiling! You're OK, in principe zijn we het allemaal. Strevend. Vooruit? Pluk de dag.

Vrijdag 14 oktober 2005

Blij toe! Teveel redenen om ze hier allemaal op te noemen (een episch gedicht met jubelend en extatisch crescendo zou eerder passen); dit hier is toch altijd plaatsnemen op een paard en maar zien waar het heen wil. Het heeft geen teugels nodig om de berijder aan te voelen; ze zijn een. Een en dezelfde, gezien de goede wil die hen leidt. Daarvan overtuigd zijn, alle waarheden onder ogen te zien, ook de meest pijnlijke - wie het antwoord op welke vraag dan ook van een ander verwacht, komt verkeerd uit. Je kunt nog zoveel goede boeken gelezen en de informatie verteerd hebben, je weg ligt open en je weet niet waarheen, omdat er geen toekomst zonder verleden is - is dat zo? Waarom niet alles verenigen in de vuilverbrandingsoven van het Hier & Nu, met dat religieuze P.S. in een vanochtend ontvangen brief:"Gij zijt het zout der aarde." Math.5: 13.
En dan vind ik als troostprijs (wat is poëzie) in een vergeten dichtbundeltje van een vergeten dichter het volgende gedicht:

elementaire rust

met het water heb ik
vriendschap aangegaan.

ook het vuur heb ik
emotioneel aan mij gebonden.

aarde en lucht heb ik lief
als dagelijks voedsel

in hun intermoleculaire ruimten
laat ik mij
volgens de heilige rechten
met salamanders en gnomen in;
breng ik de tijd
met undinen en sylfiden zoek.

Aldus de voor mij onbekend gebleven dichter Henk Chr.Puls, Groningen 1937. De Windroos 1972, Uitgeverij Holland, Haarlem.

Blij toe: een ontmoeting waarnaar uitgekeken gisterenavond. In Eik en Linde afgesproken, alwaar - prettige ontspannen sfeer - wij drie uur prettige gesprekken hebben gevoerd. Twee altijd het hoogste woordvoerders, nooit uitgepraat: de uitgever, drummer, bandmanager, meester in de rechten, klusser, glazenwasser, wielrenner, effectenmakelaar, drukker en dichter Guus Bauer, plus ondergetekende, die even zo vele epithetons voor zichzelf zou kunnen bedenken, plus de medeliedjesschrijver René Bronshof, de heerlijke dames Edith Ringnalda en Monica Leigh Schwartz (foto), en de grootste in het gezelschap David de Poel (Groningen, 20.3.1973) over wiens boeken ik hier eerder de loftrompet heb uitgestoken. Zowel de verhalenbundel Mannen in pakken de grootste viezeriken die er zijn, als de Bildungsroman De buitenstaander hebben mij niet alleen inhoudelijk weten aan te grijpen, maar evenzeer door de klaarheid van stijl, een suggestie van weemoed wekkend, en altijd weer de observator, kenmerk van de ware schrijver. Oog hebben voor. Blij toe met dat zintuiglijk schrijven, dat verduidelijken van situaties die je herkent. De moed echt te zijn, daar gaat het inderdaad om - die grondslag van verstandhouding is bijna noodzakelijk voor gesprekken waaraan iedereen deel kan nemen (niemand monopoliseert niemand) en die men vaker zou willen houden.

Ideeën voor een talkshow, Guus? Als tegenhanger van de Talpaisering, die je voor je ziet, met het verdwijnen van kleine uitgeverijen en boekhandelaren (als de vaste prijs wordt losgelaten). We weten het: je had er over willen praten in 7 minuten, in het programma De wereld draait door, vanuit Studio De Plantage aan de overkant life uitgezonden, maar een chicklitt-schrijfster kreeg die tijd, en jij maar anderhalve minuut, waarin inderdaad niet veel te zeggen is. Maar de wereld draait door, en de immer enthousiaste XX-uitgever liep weer over, boordevol plannen. Zijn najaarsprospectus 2005 is aan te vragen bij de Stichting ex-Exuitgevers, Postbus 75397, 1070 AJ Amsterdam, 06 30 34 66 84, exexuitgevers@planet.nl.
Meer informatie over ander werk van David de Poel: www.daviddepoel.nl. en in de Penthouse van oktober 2005.

Blij toe! Karel H. Hille, hoofdredacteur van MUST (Nummer 05 okt./nov.2005 £ 4.95 www.Mustmagazine.nl) deelt zijn lezers 'met enige trots' mee, dat ik vanaf nu 'mijn zieleroerselen' aan het blad zal toevertrouwen. 'Jaar in jaar uit las ik zijn boeiende kroniek in BRES. Voor hem bestaan er immers geen geheimen uit het hiernamaals, dus volgde ik de aanwijzingen van de meester op de voet.'
Nounoutsjongestsjongepufpupftismewat - nooit iets van geweten! Leuk om het nu te weten; mijn eerste beschouwing Angst is onze grootste vijand staat zelfs op de cover van het glossy magazine vermeld, naast een geblinddoekte Vrouwe Justitia, 'Wat Paul van Vliet aan God schreef' en Exclusief het experiment van Trijntje Oosterhuis.
Redacteur Peter R. de Vries constateert dat Amerikanen soms knettergek zijn, gezien de ervaringen van zijn filmcrew met de Amerikaanse politie. Op de vraag van auteur Jaap Hiddinga of er wel één mens bestaat die wezenlijk gelukkig is, kan ik positief antwoorden.
Ik weet echter zijn wereldvisie niet te duiden: 'Op een gegeven moment zal dit type materie dat wij nu om ons heen hebben, niet langer in staat zijn om ons vast te houden. Dat is de overgang, op een gegeven moment komen wij stomweg in een andere levensvorm terecht. Je kunt het al zien aan bepaalde aspecten in de natuur. Het verandert, het wordt wat doder, de spirit, de wilskracht is er uit op een gegeven moment. Dat is wat er de komende eeuwen plaatsvindt.'
Blij toe, dat het niet waar is; niemand niemand niemand weet.... Vereist is beter begrip van de Tweede Wet van de Thermodynamica, hier in Kersvers vaker onder ogen gezien: prof. Saris op 12 juni en nog eens herhaald 14 juni: 'De natuur streeft naar maximale bewegingsvrijheid.'
Ik verwees toen, en hier nu, naar www.deas.harvard.edu/projects/weitzlab/crystalmovie.html.
En ik wil nog even kijken of DEOXY.ORG nog steeds bestaat.
Weekeinde Gent wacht. Dichter aan huis. Morgenavond feest in de Tapas Bar El Pincho, Brabanddam 82, zondags optreden in de Oostenrijkse Salon van het Stadhuis aan de Botermarkt. Het huiswerk van de dichter: bezigheden binnens&buitenshuis hebbende. Altijd tot u dienst, in naam van wat dan ook, als het maar LEEFT!
Blij toe. Simon Vinkenoog.

Donderdag 13 oktober 2005

Een rustige, zonnige rit terug uit Nijmegen, de snelwegen vermijdend, door Wageningen (city of life sciences), over de Grebbeberg, door het nieuwe herfstrood-bruin-geel van de bossen rondom, langs het verlaten Paleis Soestdijk, Huize Groeneveld en de Leusder Heide weer voldaan huiswaarts; het poëziefestival 'Onbederf'lijk Vers' leek ons zeer geslaagd - de nazit tijdens het slotfeest in café Merleyn, met onder meer de swingende Clemens VandeVenband, bracht de dichters die op 10 diverse locaties in de Nijmeegse binnenstad hadden opgetreden, met belangstellenden en organisatie-medewerkers bijeen.
Met graagte voldeed ik aan het verzoek van hoofdcoördinator Joost Geerts om toe te treden tot een Comité van Aanbeveling; moge dit festival elk jaar gehouden kunnen worden! Op de foto die Edith nam treft u mij aan in gesprek met Ilja Leonard Pfeijffer (over Walt Whitman, onder meer). Wat een behulpzame, open, attente en voorkomende mensen ('vrijwilligers'; voornamelijk studenten) troffen wij hier aan - dat is niet altijd overal elders het geval!

Ontmoetingen allerwege. Ook van alles gaande, waarvan ik geen getuige kan zijn. Zo organiseert drs.Rob Schrama volgende week donderdag Visions for Peace in Jerusalem, een presentatie met bijdragen van Dr. Yitzhak Hayut-Man (directeur Academy of Jerusalem), Ir. Mohammet Sabet (piramidedeskundige TU-Delft), Schrama zelf, de dichter Gerard Beense en Guido Hoogenboom (Lichtpiramide).
Plaats van handeling Galerie-Open Atelier 'De Vrijplaats', Sarphatistraat 143, 1018 GD Amsterdam, tel.020-3200463; dagelijks geopend van 13.00 tot 18.00 uur. Deze presentatie vanaf 19.30 uur, toegang € 7.50.
Schrama organiseert op dit adres tevens twee driedaagse workshops 'Minerality' op 17/19 en 21/23 oktober. Meer info op www.robschrama.nl.

Kijk nog even op www.blindedarm.com; Dieter Bruls oppert een dichterlijk idee.

Van de Stichting Lira (Literaire Rechten Auteurs) ontving ik dezer dagen, als menig ander Nederlands auteur de jaarlijkse controlespecificatie Leenrechtvergoedingen, geen oeuvrelijst maar enkel en alleen een opsomming van boeken, in openbare bibliotheken uitgeleend tot juli 2005. Vorig jaar mocht ik €102.- innen; telkenjare vraag ik me af hoe het uitpakt. Een lijst van 18 pagina's na te gaan en eventueel aan te vullen; het gaat om 83 titels, waarvan een aantal vertalingen en bloemlezingen.
Lenen dus: Herem'ntijd (Kroniekschrijving van 30 jaar Wereld in Beweging), Liefde (zeventig dagen op ooghoogte), de Omnibus met mijn boeken Zolang te water, Wij helden, en Hoogseizoen), Weergaloos, en Niet Niets, over de kunst van het sterven, en wat je nog meer aantreft. Volledige lijst op aanvrage.

Ik merk te veel op deze schrijftafel en elders in de kamer te moeten opruimen om hier ongestoord verder te gaan. Blijkbaar heb ik dus even alles gezegd wat ik op mijn hart heb, en dat zou best kunnen. Zonnige groet, dus; Simon Vinkenoog.

Woensdag 12 oktober 2005

Kijk 's aan, lullige kleurenfoto van opa Simon (van Juan Vrijdag - ANP, mei 2004) in de Volkskrant vanmorgen, bij de aankondiging van het festival Onbederf'lijk vers vanavond in Nijmegen.
"Nijmegen is vanavond voor poëzie-minnaars middelpunt van Nederland tijdens het festival Onbederf'lijk Vers. Dit literaire evenement wordt gehouden op tien locaties in de binnenstad. Daar wordt voorgedragen door telkens een landelijk bekende dichter en twee aanstormende talenten. De gerenommeerde dichters die dit jaar de Nijmeegse podia betreden zijn Judith Herzberg, Simon Vinkenoog, Maria Barnas, H.H.ter Balkt, Ilja Pfeijffer, Ad Zuiderent, Jean Pierre Rawie, Serge van Duinhoven, Vrouwkje Tuinman en Astrid Lampe.
Het concept van Onbederf'lijk Vers is even eenvoudig als succesvol. Op elk van de tien locaties - vijf kroegen, een kapel, de stadsbibliotheek, twee boekwinkels en de stadsbrouwerij - dragen drie dichters voor. Dan volgt een kwartier pauze, waarin het publiek zich kan verplaatsen. Er zijn drie ronden: 20.00 uur, 21.00 uur en 22.00 uur. De toegang is gratis.
Locaties: cafés De Opera, Sterre, De Nieuwe Maan, Billabong en Merleyn, boekhandels Dekker van de Vegt en A Priori, brouwerscafé De Hemel, St. Nicolaaskapel en bibliotheek De Mariënburg. Eindfeest in danscafé Merleyn (vanaf 23.30 uur)."

Zo, dit informatief berichtje op de Service-pagina van de Volkskrant heeft mij weer behoorlijk op weg geholpen. Persoonlijke service: deze gerenommeerde dichter wordt in Merleyn, Hertogstraat 13, vergezeld door Pom Wolff en Lucas Laherto Hirsch; de eerstgenoemde aanstormer debuteerde deze maand in de Windroos-reeks met de bundel Je bent erg mens ('navrant en indringend, overtuigend en onverbiddelijk - zowel in het verlangen naar meer als in de dwingende vormgeving.'), en de tweede dichter kwam al in de eerste maanden van dit Kersvers-programma (juni 2004) gefotografeerd te voorschijn.
Vreemd weerzien met de sociëteit de Kring (Kleine-Gartmanplantsoen, boven Palladium) waar ik nog maar zelden kom. Toch jarenlang lid en bezoeker geweest, zelfs een bestuursfunctie vervuld: ik hoop de foto's terug te vinden die Eddy Posthuma de Boer eind jaren 50 tijdens rumoerige ledenvergaderingen maakte. Sfeer: cool & relaxed, leuk restaurant al zijn de servetjes wat aan de kleine kant.
Een prachtig vouwblad met het oktober-programma werd mij overhandigd, ruim verlucht met foto's, een nieuw Logo. Jacaranda, vrijdagavondswing, Club-Up, Dansen op De Kring, Club-Up, Kringkoorrepetitie en de dichters Dinsdag, UITgelicht in de agenda. Diana Ozon en Paul Schaaps presenteerden Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes, Sylvia Hubers, Victor Schiferli en SV waren de dichters en de stem van Hester Hofman ('nachtzuster van de ziel') zette de hemel in gloed, begeleid door accordeon, viool en bas - ik kende de mensen van Ruigoord, waar ze tijdens de Open Dagen een concert voor 1 persoon t.w.mij gaven.
Nu waren het anderhalve man en een paardekop, maar zoals het met het societeitsleven gaat, tijdens de avond kwam er meer loop in en bleef het heel gezellig tot wij de laatste tram naar huis terug namen, 3 haltes (vroeger liepen wij), voldaan en lichtelijk beneveld.
Enkele leuke ontmoetingen, oudgedienden als Peter Polak (alweer 62-jarige zoon van mijn huisarts Ben Polak in de jaren 50-60), Leo Schatz, Ferry en Marion André de la Porte, Martin Harlaar, Niels Hamel, wat onbekenden - en het uitzicht vanaf het balcon is nog altijd onvergetelijk. Ha Heerlijk Huiswaarts.
In het oktoberprogramma wordt in een hoekje uit een brief van de dichter Slauerhoff aan E. du Perron geciteerd, rond het jaar 1932 over De Kring: "Een der walgelijkste verblijven ter wereld, waar de lamlendigheid van driekwart der huidige Hollandse kunstenaars zich op de meest afdoende manier demonstreert en encanailleert met het meest vaastdoekse half- en schijnintellect van de burgerlijksten onder de burgers, de zg. beschaafden (vrij gevochtenen, quasi-bohemiens, vrienden der kunst." Niks van te merken, hier en nu - terugdenken doe ik elders.
Telefoontje uit Zwitserland van Dieter, van het verjaardagsfeest voor de 100-jarige Albert Hoffmann; hij gaat zeer gründlich te werk, herhaalt e-mail afspraken telefonisch, want nu komt de officiële uitnodiging voor mijn bijdrage aan het LSD-Symposium in Bazel, januari 2006, waarover ik hier gisteren sschreef. Love Special Delivery - oh sunny day! Simon Vinkenoog.

Dinsdag 11 oktober 2005

De psi crowd, waartoe ik blijk te behoren, ontving de mededeling dat de honderdste verjaardag van Albert Hoffmann, de ontdekker van LSD-25 (lysergzuurdiethylamide) in Bazel zal worden gevierd tijdens een internationaal symposium, van 13 tot 15 januari 2006 in het Kongresszentrum Basel. Info http://gaiamedia.org en http://LSD.info. (Vorträge, Podien, Seminars, Workshops, Konzerte, Ausstellungen, Parties).

"LSD - drei Buchstaben veränderten die Welt. Seit dem 19.April 1943, als der Schweizer Chemiker Dr. Albert Hoffmann diese psychoaktive Substanz entdeckte, erlebten Millionen Menschen auf der ganzen Welt wundersame Halluzinationen, tiefgreifende psychologische und spirituelle Erfahrungen, erdachten und schufen alternative Gesellschaftsformen, neue Musik und Kunst, erfuhren Heilung von Sucht oder Depression, erhalten nie gekannte Einsichten in das menschliche Bewusstsein.
Rund 60 Jahre nach dieser folgenreichen Entdeckung beleuchten ebenso viele Experten aus aller Welt dieses Phänomen aus allen Blickwinkeln, informieren, berichten und diskutieren über Geschichte, Verbreitung, Auswirkungen, Gefahren und Möglichkeiten dieser potentesten aller psychoaktiven Substanzen. LSD - eine Herausforderung in Vergangenheit, Gegenwart und Zukunft."

Aangezien ook ik sinds mijn eerste LSD-ervaring in 1959 mede heb bericht, geïnformeerd en gediscussieerd over de nieuwe alchemie, die via de werking van LSD tot stand wordt gebracht, heb ik na mijn aanmelding een e-mail ontvangen met de vraag of ik een 12 minute overview on the '60s in Europe wil houden tijdens een plenair programma op 14 januari, en de dag daarvoor zitting wil nemen in een forum LSD und die Gegenkultur der 60er in Europa - maar al te graag!
Ik verheug me nu al op de ontmoeting en hernieuwde kennismaking met mensen als Werner Pieper, Sergius Golowin, Urban Gwender, Stanley Krippner, Ralph Abrahams en Barry Miles. Bij elk hunner is een verhaal te vertellen; Sergius G. ontmoette ik in Zwitserland, toen ik ook Timothy Leary wilde leren kennen, in 1972. En Barry Miles ken ik van de Indica Bookshop in Londen, jaren zestig inderdaad, hij heeft sindsdien heel wat afgeschreven, bio's van Kerouac, Burroughs, Ginsberg en een boek waarin met Paul McCartney alle Beatles-songs, films en albums onder de loep worden genomen.
Over Ralph Abrahams uit het Californische Santa Cruz schreef ik in verband met de chaostheorie, en Stanley Krippner kende ik uit Amsterdam, toen hij onderzoek deed voor een boek over Psychedelic Art. Undsoweiter.

Onder ogen kwamen mij weer eens Leary's Two commandments of the Molecular Age:
Thou shalt not alter the consciousness of thy fellowmen, en
Thou shalt not prevent thy fellowmen from altering his or her consciousness.

Bewustzijn is het woord bij uitstek om het onderzoeksterrein te bepalen; alle kunst religie en wetenschap komen daar bijeen, in onze lieve kleine hersentjes en elders binnen ons metabolisme, dat een eenheid is, als het goed is.
Ooit heeft Leary gezegd en ik kan het alleen maar beamen: de psychedelische ervaring is de beste voorbereiding op de informatie-explosie. Waar wij dus middenin zitten, brandhaarden en natuurrampen, milieuverkwisting en -vervuiling, corrupte ambtenaren en politici; Kali Yuga: it's a long way before the dawn, maar wij hebben allen het Licht gezien, en wat doen we ermee? Eind goed, al goed.

Vanavond enkele minuten gedichten lezen in sociëteit De Kring hier in Amsterdam, op herhaald verzoek van Diana Ozon; morgenavond Onbederf'lijk vers in Nijmegen en zaterdag word ik in Gent verwacht voor Dichter aan Huis op zondag. Wij overwegen een uitstapje vanuit Nijmegen naar Gent, via de Ardennen. In dat geval enkele dagen geen Kersvers; ik neem aan dat mijn bezoekers wel een dag of wat zonder mij kunnen.
Lieve mensen, wees niet bang, de aarde draait rond en dat doet-ie nog lang. (Vrij naar Jules D.). Gegroet, Simon Vinkenoog.

Maandag 10 oktober 2005

Welkom 41e week. Je begint mooi zonnig. Houen zo!
Galerie Willy Schoots aan de Willemstraat 27 in Eindhoven heette haar vrienden gisteren van harte welkom op de 6e editie van haar vriendenavond; zij werden uitgenodigd voor een gesprek tussen Max Meijer, directeur van het Arnhemse Museum voor Moderne Kunst en de schilder-beeldend kunstenaar Klaas Gubbels,

wiens tentoonstelling in de Galerie hiermee beëindigd werd, met door mij voorgelezen gedichten als intermezzi tussen dit gesprek en de andere woorden tot het publiek gericht, de Delicious tapas, het Patisseriebuffet en de signeersessie met mede-exposant Fred Pollack. In voor-, achter-, bovenzaal en patiotuin hadden zich tussen 17 u en 21u30 zo'n tachtig vrienden verzameld, die mede werden bekoord door de accordeon-vioolmuziek (Stehgeiger!) van het duo Czinka Panna.
De tentoonstelling ging vergezeld van een publicatie van de Galerie 'met niets iets Klaas Gubbels', 32 pagina's, met een verduidelijkende tekst van Rudi Fuchs:
'Het drama van CoBrA heeft ook geleid tot een opgewonden manier van kijken - een kijken waarin mensen opwinding en drama wilden zien. Dat is nog steeds de gewone modieuze manier van kijken. De schilderijen van Gubbels verdragen die manier van kijken niet. Ze vragen een geheel andere beschouwelijkheid. Je moet naar ze kijken zoals je naar een schilderij van Vermeer of zelfs van Mondriaan kijkt - dat wil zeggen, naar een zeer verfijnde detaillering. Daar hebben ze recht op.'
Bijna uitputtend is de 292 pagina's tellende uitgave Gubbels totaal - vijftig jaar schilderijen, een catalogus, liber amicorum, fotoalbum en object ineen, verschenen ter gelegenheid van de gelijknamige overzichtstentoonstelling van de toen 70-jarige kunstenaar in het Museum voor Moderne Kunst in Arnhem, van okt.2004 tot jan. 2005. (Uitg. Terra Lannoo, postbus 1080, 7230 AB Warnsveld, www.terralannoo.nl). Teksten van Max Meijer, Georges Boudaille, Kho Lian Ie, Rutger Noordhoek Hegt, Jan van der Marck, Juul Kraijer, P.L.A. (Pierre) Janssen en Mark Brusse. Daarnaast fotocitaten, documenten, atelieropnamen en de blijvende ontwikkeling van een imposant oeuvre, dat zich beperkt tot het liefdevol aanschouwen en weergeven van de meest gebruikelijk, bekende huishoudelijke gebruiksvoorwerpen. Tafels. Ketels. Koffiekannen. Stoelen.

Schreef Pierre Janssen tnp vanuit Sestri-Levante in Een Les over het Fenomeen Gubbels: 'Ziet men Gubbelsen op een rij, dan gaan ze werken als een kettingreactie, je wordt er een beetje high van; het gaat naar een raadselachtige mono-spraak, - bedoelt hij daar toch iets mee, wil hij er toch wat mee zeggen? Daar komt niemand achter, ook Gubbels zelf niet, het is niet uit te peilen. Zeker is dat hij niet de geleding van het perspectief toepast omdat hij niet de diepte in wil, met een hier en een ginder, met groter en kleiner. Hij wil aan het oppervlak blijven.'

In het gesprek met Meijer kwam zowel de verlegen als zelfbewuste schilder goed uit de verf; zijn laconieke aard en humor zijn zeer aansprekend en doen de werken dichterbij aanschouwing komen - zijn werkwijze is zeer consciëntieus: verhelderende woorden werden gesproken en aandachtig beluisterd.
Klaas herinnerde mij aan een bezoek dat ik hem, met enkele anderen, in zijn atelier in 1962 bracht; wij kwamen vanuit Wageningen waar een redacteur van De Spiegel, een destijds verschijnend christelijk nationaal weekblad ons had uitgenodigd voor een party 'op zijn Leidsepleins' - aangezien de meegebrachte genotsmiddelen niet overeenstemden met het genotspatroon van de gastheer-en vrouw en hun vrienden, eindigde het feest in een mooie chaos, die ons eerst deed vluchten naar Klaas' atelier, waarna wij ten huize van Felix Valk voor het eerst kennis mochten maken met een ander Arnhems Fenomeen: Johnny van Doorn, die een onvergetelijke selfkickmanifestatie ten beste gaf - meer dan toeval dat gisterenavond de Dode Dichters Almanak bestond uit een dergelijke bijdrage van Johnny aan Poëzie in Carré, 1966.
Alvorens naar Eindhoven te vertrekken (Volvo 460 is een heerlijk kilometervretertje) maakte Edith vanuit ons raam enkele opnamen van enig dronkemansgelal en wildplasserij notabene op het Professor Tulpplein voor het Amstelhotel. Enigszins (zéer) brutaal, midden in de stad - een echte Arsman-collectie-foto; zie de man links spartelend lallend op straat liggen

- schande! (wat een mooie foto). Verder nemen we ter illustratie Simon voor een schilderij van Armando in diens highlight-zaal op de korrel, Edith voor Klaas' schilderij Intens, diens hout-ijzersculptuur Tornado en de heren Meijer en Gubbels in gesprek.
Met dank aan de Schoots-clan: Ma, Roland, Mariëtte, Hanneke en Adriaan. Tot een volgend keer. Ook jullie hier, gegroet voor vandaag. Simon Vinkenoog.

Zaterdag 8 oktober 2005

Een paar vruchtbare uren doorgebracht met Coen de Jonge; hij brengt me papieren uit de jaren zestig en daarvoor terug:

mijn MULO-diploma uit 1944, de brieven die ik in de jaren '50 vanuit Parijs voor litterair Paspoort schreef, en de vroege correspondentie met Allen Ginsberg, onder meer een airletter ° aérogramme ° par avion (eenvoudig naar binnen omvouwen adres buitenop lichtblauw luchtpostpapier) van Allen Ginsberg. 170 E 2 Street, NY, USA aan Simon Vinkenoog, Bloemgracht 8, Amsterdam,-C, Netherlands, poststempel NY feb 22 12 PM 1961.
"Ah yes sad Lumumba -- what is to be done? -- change people's hearts -- can't do it anymore by shooting murderers -- got to get them high maybe that help so they realize they are starving and murdering themselves. (...) I think the race is mutating, we will all be the messiah together. Love Allen."

Coen de Jonge, die al tien jaar mijn dichtwerk bezorgt en daarover schrijft, is bezig met de bundeling van een aantal van mijn gedichten die Zonneklaar gaat heten, de eerste sinds De ware Adam uit het jaar 2000. De Amsterdamse gedichten worden bijzijde gelegd voor een tweede bundeling met mijn geboortestad als plaats van handeling, Mad Master Amsterdam! Mokum Aleph, het nieuwe Jerusalem, met de poorten van de stad altijd wagenwijd open voor mensen en winden uit alle richtingen - het zal er voor mij althans altijd zo blijven uitzien - maar wie ben ik?
Andere plannen duiken op en onder, een fotoboek waarbij ik Martin Harlaar wil inschakelen; wij treffen elkaar bij de tentoonstelling van Giny Oedekerk's foto's uit de jaren '50 op 6 november.
(Morgen Eindhoven Kunstkabinet Galerie Schoots, dinsdag op verzoek van Diana Ozon in De Kring, of all places; even keuken beproeven: dagschotel. Woensdag naar Nijmegen voor het poëziefestival 'Onbederf'lijk Vers, www.onbederflijkvers.nl, een optreden samen met Pom Wolff en Lucas Laherto Hirsch).

Ik wil de dag, het weekeinde in. Nog even naar aanleiding van de Hugo Claus-studies. Ontdekkingen kunnen blijven doen in het vierde deel van Het teken van de ram - zie Kersvers van gisteren. Er even fijntjes op wijzen, dat in het tweede deel van dit Jaarboek voor de Claus-studie (Uitgeverij Kritak/De Bezige Bij) , geheel in het teken van Claus 'activiteiten in de jaren 1950-1955, de brievenrubriek op de pagina's 55 t/m 120 bestaat uit XXXII brieven van Claus aan ondergetekende, vanuit Rome of elders naar Parijs gestuurd, waar ik die tijd woonde. Mede dankzij de voetnoten - hertellend 232 - geeft het een mooi tijdsbeeld.
In het briefje dat het vierde deel vergezelde, liet hoofdredacteur Georges Wildemeersch mij weten: 'Ondertussen werken wij hier - zoals u weet - dapper door aan een volledige brieveneditie van HC - SV. Ik hou u op de hoogte! Van harte,
en ik uiteraard bij deze van harte terug. Nee, ik was het vergeten - ik zie er naar uit; altijd raar gevoel je eigen voor 1 persoon bedoelde teksten van een halve eeuw geleden terug te lezen.
Iets dergelijks heeft zich ooit voorgedaan bij de brieveneditie in twee delen van Jan Hanlo; daar staan er zoveel aan mij in, dat ik de uitgever, Geert van Oorschot vroeg er een brieveneditie van te maken, waarin ook mijn brieven aan hem zouden komen te staan.
Daar voelde hij niets voor; de enige wel gepubliceerde correspondentie uit die tijd is die met Hans Andreus, verschenen bij de Prom, geredigeerd door Jan van der Vegt.
Na deze duiken in het verleden is het woord aan de alledag, die zoals men weet niet zo alledaags is; wij gaan weer even van het buitengebeuren genieten en de kranten mogen mee. Tot maandag, D.V., popel mee! Simon Vinkenoog.

Vrijdag 7 oktober 2005

"Ik schrijf soms pure nonsens, en af en toe totaal onbelangrijke dingen gedurende drie-vier dagen, alleen maar omdat ik daarmee mijn telefoonreklening kan betalen. Daar heb ik niet de minste gêne over. Dat hindert mij helemaal niet. Ik heb zelfs meerdere gradaties: ik heb er die ik doe, alleen maar voor het geld, en dan een aantal die ik doe voor het geld, maar met plezier, en dan, enfin, de rest, die ik doe alleen maar omdat ik er helemaal zin in heb."
Aan het woord was Hugo Claus in gesprek met Freddy de Vree op 30 april 1966.
In januari 1968 vertelt Hugo Claus in de Zondagmorgen over zijn reis naar Cuba in het gezelschap van Han Lammers en Harry Mulisch: "Ik kwam uit Cuba terug met een gevoel alsof ik peppillen had gegeten. Alsof ik high was, helemaal trillerig van opwinding. Ik voelde me ontzettend opgekikkerd door alles wat ik daar had gezien, gehoord, meegemaakt. Ik had nooit gedacht dat ik zo zou kunnen reageren. Ik ben van nature een zeer wantrouwig iemand, maar toch..."
Op 28 september 1966 neemt Hugo Claus in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten deel aan Poëzie in het Paleis, de tumultueuze slotnacht van een driedaagse poëziemanifestatie. Hij las er, bekroond door een langdurig applaus, zijn Open brief aan Jan Walravens voor, waarvan de tekst te vinden is op de pagina's 18/19 van Het teken van de Ram. Bijdragen tot de Claus-studie, waarvan deel 4, behelzende de jaren 1965-1975 dit jaar bij De Bezige Bij verscheen.
In de 222 pagina's van dit met 26 illustraties (een naakte Yoko Ono!) verluchte zeer onderhoudende lees-studieboek heel wat krenten in de pap. Van Claus zelf ongepubliceerd en ongebundeld werk: (gelegenheids)gedichten, vertalingen (Meng Chiao, Hölderlin, Baudelaire, Neruda, Borges), twee vertellingen en openingen over kunst.
Omtrent Masscheroen behelst drie teksten, een Pleidooi voor Eros, Naakt als de waarheid en de vrijheid, en De erotische vrijheid kan een wapen zijn, over het proces tegen hem gevoerd.. Ook in de Kroniek 1965-1975, door hoofdredacteur Georges Wildemeersch nauwgezet bijgehouden is meer over de rechtsgang te lezen: zijn toneelstuk Masscheroen, waarin drie naakte vrienden optreden als Heilige Drievuldigheid:

Freddy de Vree als Jezus Christus, Hugues C.Pernath en Bob Cobbing, tijdens een Festival van Experimentele Films in het Casino van Knokke opgevoerd, leidde tot een van die treurige processen waarmee wij in Nederland en België van tijd tot tijd geconfronteerd worden, als het om provocerende grensverkenningen gaat.
De helaas te vroeg overleden Freddy de Vree leverde voor deze studie een bijdrage over Claus en de jaren 60. Hierin komt ook een vermakelijk verslag voor van de Brusselse Paleisrevolutie-avond in Brussel september 1966. Kostelijk, misschien moet ik het ich-chi-hic tevoorschijn halen, pagina's 146 t/m148, en vervolgens naar pagina 157/8. Ingewikkeld, maar daartussen verschuilen zich Masscheroen, Anthony Cox, Jean-Jacques Lebel en Yoko Ono, eveneens aangeklaagd wegens naaktheid tijdens een happening na de opvoering van Claus' stuk.
Ik vond een vergeten datum terug; mijn herinnering moet nog worden opgewekt. Uit de Kroniek l965: 'Van 29 mei tot 1 juli 1965 neemt hij (H.C.) afscheid van de schilderkunst en organiseert een Retrospectieve in Galerij Margaretade Boevé te Assenede. Zij wordt geopend door Simon Vinkenoog.' Wist ik niet meer dus; en afscheid van de schilderkunst heeft hij nooit genomen (zie de Cobramuseumshow)- en nu gaat weer het gerucht dat hij nooit meer zou dichten. Ik ga het hem niet vragen, in elk geval.
De10 regels tekst van mijn hand, uit Kruispunt-summier, 1968/28; nooit gezien, ga ik niet overtikken. Ik heb nog een laatste fragment uit dit interessante boek, waarin ik verder lees..
Van Geert Buelens, over Claus' dichtwerk, ook zeer behartenswaardig, bijvoorbeeld over de Vijftigers: "Sinds het expressionisme dertig jaar eerder had de Nederlandstalige poëzie niet meer zo opzichtig 'Ik ben bijzonder, vind mij buitengewoon' geschreeuwd. Meer nog dan tijdens het interbellum bleef deze demarche niet zonder gevolgen. De Beweiging van Vijftig markeerde een revolutie die in ons taalgebied een ongekende literaire energie genereerde. Paul Rodenko's bloemlezing Nieuwe griffels schone leien (1954) werd een buitengewoon verkoopsucces en overal in de Lage Landen begonnen jongelingen experimentele verzen te schrijven. Het soepele parlando en de exuberant romantische beeldspraak van Hans Andreus werden populair en al snel klassiek, maar de echte poëtische omwenteling voltrok zich vooral bij Lucebert en Hugo Claus. apocrief / de analphabetische naam (1952) en De Oostakkerse gedichten groeiden uit tot paradigmatische bundels van de naoorlogse Nederlandstalige lyriek. Extreme, vaak extatische ervaringen en gevoelens werden er in niet minder extreme beelden gevat. De poëtische taal werd er expliciet tot onderwerp gemaakt.' En Buelens toont dat dan aan met drie regels van Lucebert:
' ik ben een taal
die als water wegzwemt naar een tuil
lucht.'

Zo voel ik mij, op weg naar de tuin. Boek gaat mee. Boekje open; we gaan er mee door. Jelui Simon.

Donderdag 6 oktober 2005

Tot volgend jaar, Deo Volente, appelboompje nr. 152 op de Biologica-adoptie-appelboomgaard, rij 6, op Den Olmenhorst in Lisserbroek, tweede afslag eerste rechts vanuit Amsterdam A 4, zal ik maar zeggen. Het was een zelfplukdag, waarbij bezoekers van het landgoed zelf appels uit de boomgaard kunnen plukken en bij de uitgang afrekenen. Woensdagmiddag: gezinsuitje: jongetjes verrukt heen en weer rennend.
45 Elstars lachten ons toe en mochten mee naar Amsterdam. Plukken: tak niet beschadigen, draaien, steeltje moet meekomen. Vanwege het mooie weer zijn we twee appeltjes gaan oppeuzelen in de eigen tuin onder de eigen middagzon in de schaduw van het Vliegenbos. Ook daar een scrabble-spel en genoeg bladeren om van de patio te vegen. Bewaren: elkaar niet rakend op een krant op de vliering. Of elke dag an apple a day keeps the doctor away, of appelmoes, hmmm. Wij zullen zien, proeven en lachen.

In 1965 verscheen bij uitgeverij Holland in Haarlem de dichtbundel Syntropisch van Hans Andreus (21 februari 1926 - 9 juni 1977). Dichter-uitgever achtten het noodzakelijk een korte verklaring aan de gedichten vooraf te doen gaan, waaruit het volgende:
'De titel van de bundel is gebaseerd op een zelfs in 'vakkringen' betrekkelijk nieuw begrip. Syntropie. (...) Syntropie is het tegengestelde van entropie, waarbij het 'entropische proces' ongeveer het volgende inhoudt: des te meer vrije energie brengt des te meer wanorde teweeg, die zich uiteindelijk (2e wet der thermodynamica) stabiliseert tot de absolute kou, de 'koudedood', de schijnbare orde van het volstrekt onvruchtbare. Syntropie, ook wel negatieve entropie of negentropie genaamd, berust juist op een omgekeerde wetmatigheid: des te meer creatieve informatie en communicatie, des te minder wanorde en des te meer integratie.'
Een geruststellende toevoeging: 'Men late zich door deze terminologie niet afschrikken: de lezer hoeft bepaald niet zó erg op zijn tenen te gaan staan om de essentie van de bundel in zich op te nemen, al zal hij zijn tenen misschien wel iets moeten strekken.'
En een notitie, ondertekend H.A.:
'Wat betreft het aantal termen, toespelingen en speculaties in de hier volgende gedichten: ik ben van mening dat de hedendaagse mens op zijn minst een basiskennis behoort te hebben van wat deze eeuw, o.m. via de moderne natuur- en andere wetenschappen, tot deze 20e eeuw maakt. Ik heb dan ook niet mijn onheil gezocht in voetnoten of verklaringen achteraf, maar stel enig vertrouwen in een nadere onderzoekingsdrift, zonodig, van de kant van de geïnteresseerde lezer zelf.'
En hier, voor éen keer met Kersvers in zee (op dreef, niet op drift), een gedicht uit die bundel, genaamd

FEEDBACK.

Ik stel mijn ogen scherp tot ik wat zie.
Ik stuur mijn voeten bij en ik loop door.
Ik spits mijn oren toe tot ik iets hoor.
Ik kan heel goed tegen mijn entropie.

Ik maak dat mijn dorst drinkt, mijn honger eet.
Mijn koude handen zorgen voor een vuur.
Ik stuur mij van het ene in het andere uur,
terwijl ik van tijd tot tijd de afstand meet.

En het is alles niets zover ik weet,
niets dan het blijven tikken van een insect,
tikkend in ruimtes door de tijd verwekt,

tijd zelf geboren uit doodsangst en trots,
de trots en de angst van wie zich afmeet
tegen de leegte van de liefde Gods.

Hans Andreus, Syntropisch. Verzamelde Gedichten (Bert Bakker, 1983, pagina 648).

Overstapje terug naar Hier & Nu (Hier Overal en Niet Hier Nergens). Bij het verder doorbladeren in het honderdste nummer van EssensiE, de 'terugblik op de mooiste momenten van jouw lijfstijlblad', de high lights uit de geschiedenis van het blad: in willekeurige volgorde treffende uitspraken van geïnterviewde bekende Nederlanders.
Lang geleden, in nr. 9, dat is negen jaargangen geleden, heeft Theo van Gogh ('volksheld, R.I.P.') het een en ander over mij verhaald, dat ik nooit eerder gelezen heb en nu dus voor het eerst onder ogen kreeg. Even slikken maar:
"Ik ben een ongelovig mens en ik moet helemaal niets hebben van mensen als Simon Vinkenoog, die prat gaan op hun 'spirituele ervaringen.' Waarschijnlijk ben ik nog een van de laatste Mohikanen uit de school van Nihilistische Reactionairen. God bestaat niet en een goddelijke ervaring heb ik nog nooit mogen meemaken. Ik ben gewoon een eerzaam burger die niet vies is van een snuifje coke of een borrel op z'n tijd. Maar drugsverheerlijking of propaganda ervoor voor zogenaamde spirituele doeleinden, vind ik werkelijk onzinnig. Je begeeft je dan al gauw in de padvindersfeer van mensen die we allemaal wel kennen. Je zult me dus nooit aantreffen op die intieme quasi-wetenschappelijke avondjes waar louche psychiaters over de therapeutische werking van LSD lullen. Als ik iets gebruik, dan doe ik dat gewoon omdat ik het lekker vind, een betere motivatie kan ik niet bedenken."
Zo is dat: one man's heaven is another man's hell. Verder weet ik niet waarover-ie 't toen had; mijn idee van 'lekker' is blijkbaar anders dan het zijne.
Overigens heb ik ooit (na te gaan wanneer) Een Prettig Gesprek met hem gevoerd, dat zich afspeelde in het Hilton Hotel in het bed waar ooit John Lennon & Yoko Ono hun 'bed act for peace' hadden opgevoerd: voor de vrede in bed blijven - nuja, alle beetjes helpen. 'The war is over if you want it' - Lennons uitspraak siert een toegangsweg tot Los Angeles.

Soms kan ik de politiek (met een hoofdletter; niet de dorpspolitiek van Nederland) niet buiten deze pagina's houden, als die ons allemaal aangaat en ter harte dient te gaan.
In Het Parool van gisteren, woensdag 5 oktober 2005, komt Harry Wu aan het woord: 19 jaar in Chinese hel, Harry Wu kan het nog na vertellen.
Voor de officiële Chinezen die op dit ogenblik een cultureel Amsterdam China Festival met veel commerciële wandelgangen bezoeken, is de internationaal befaamde dissident, uitgenodigd voor een avond over mensenrechten in het debatcentrum de Balie, niets dan een veroordeeld crimineel zonder recht van spreken.
Hij doet het hier vrijuit, sprekend met Loes de Fauwe:
"De staatsgeheimen die ik heb gestolen, is de informatie dat er naar schatting duizend gevangenkampen zijn, met drie tot vier miljoen gedetineerden, dissidenten, internetjournalisten, die er zonder proces zijn vastgezet. Ik wilde weten wie zij zijn, hoeveel van hen worden geëxecuteerd, van hoeveel mensen organen zijn verkocht aan buitenlandse patiënten, hoeveel van die dwangarbeiders producten maken die in het Westen worden verkocht. Zulke staatsgeheimen, daar praat ik over."
'Harry Wu is niet optimistisch over de nabije toekomst van zijn vaderland. Hij ziet de massale toestroom van buitenlandse bedrijven en zegt: 'Al die landen knopen nu zelf het touw waarmee ze zullen worden opgeknoopt. China wordt met deze explosieve economische ontwikkeling steeds machtiger, een supermacht. En kapitalisme brengt niet per definitie ook democratie. Denk aan wat in de jaren dertig in Duitsland is gebeurd; daar ging het met de economie eerst ook zo goed.'
Dit was mijn uurtje freewheelen. Gegroet, Simon Vinkenoog.

Dinsdag 4 oktober 2005

"The more people smoke herb, the more Babylon fall." En dat is nog altijd de bedoeling: het adagio van Friedrich Nietzsche luidde: "Was fällt, das soll man stürzen, dass es noch schneller falle." Bob Marley wordt in EssensiE 100 geciteerd door Derrick Bergman, en het hier door mij aangehaalde citaat gebruikte ik al in 1968, bij een strijdlied en liefdesgedicht voor de 70ste verjaardag van Jef Last (Wonder boven wonder, gedichten 1965-1971, De Bezige Bij, 1972).
En even, tussen haakjes, mij werd weer gevraagd naar een bibliografie; die is het meest uitgebreid op de website van de Koninklijke Bibliotheek; mijn boek Liefde is zelfs gedigitaliseerd, zelf kom ik ook nog wel eens met een overzicht van mijn uitgaven op de proppen.

Het honderdste nummer van het 'geestverruimend lifestyle magazine' EssensiE met als mini-postzegels 100 covers op de cover, is samen met de glossy Highlife, organisator van de jaarlijkse Cannabis Cup, het enige blad dat zich vrijuit weet te uiten over het reilen en zeilen van de cannabiswereld (en daarbuiten: smarter & smarter), al ontbreekt ook hier de disclaimer niet:
"EssensiE magazine wil niemand aanzetten tot het gebruik van drugs of welke andere schadelijke middelen voor de volksgezondheid dan ook. Wel willen we via informatie en communicatie een platform bieden voor onafhankelijke individuen die hun eigen keuzes en verantwoordelijkheid in het leven willen nemen. Geestverruimend & Onafhankelijk, dat is de essentie van uw maandblad EssensiE."
De hoofddredactie is vanaf het begin in handen van de capabele Michiel van Hinsberg, die in het voorwoord van dit jubileumnummer opsomt wat allemaal is langsgekomen:
"interviews met wereldbands als Motörhead, Steelpulse, UB 40, Osdorp Posse, de opkomst van de mediwiet, de jointmachine, de hasj-machine... gesprekken met freefighters en boksers die de nodige sponsoring uit de cannabisbranche genoten, de eerste legale staatskweker in Nederland (uit Amerika) die inmiddels alweer zijn koffers heeft mogen pakken, het fenomeen 'kampers', wat gewoon hele toffe gasten blijken te zijn, het overlijden van dierbaren als Wally Tax, Herman Brood, André Hazes en natuurlijk Theo van Gogh."
Sinds jaar en dag zijn als columnisten aan het blad verbonden DC Lama, Def P., Giel Beelen, Mo el-Fers, Arno Adelaars, en ondergetekende - ieder met zijn eigen Umwelt, 'en de boom wordt hoe langer hoe dikker.' Bij de medewerkers staan nog vermeld Iris (van Conscious Dreams), August de Loor, Tygo Gemandt, Ger de Zwaan, Koos Zwart en andere ervaringsdeskundigen.
Voor dit honderdste nummer van EssensiE stelde Michiel 100 'essentiële' vragen aan 12 medewerkers-redacteuren en zichzelf: 7 informatieve pagina's.
Gevraagd naar zijn drijfveer om voor EssensiE te schrijven antwoordt Derrick Bergman: 'Ik zie de zogenaamde oorlog tegen drugs als een van de grootste vergissingen van de mensheid. Desinformatie speelt in deze oorlog een grote rol, dus is het geven van objectieve informatie essentieel. Bovendien blijft de internationale cannabiswereld één van de leukste scenes om je in te bewegen als journalist en fotograaf. In die zin is mijn hobby mijn beroep.' Hear, hear! Van zijn hand is in dit nummer het 10 stappenplan over Buiten nederwiet kweken, en uiteraard het citaat waarmee ik Kersvers opende.
Arno Adelaars verhaalt over de journalistieke en etnografische werkwijze van de participerende observatie. 'Toen ik mijn ecstasyboek in 1991 publiceerde had ik de jaren daarvoor gemiddeld drie nachten per week volop meegedanst en geslikt in de nieuwe Acid House scene die aan het einde van de jaren tachtig in Amsterdam ontstond. Het verschil tussen al die vrolijke partygangers en mij was dat ik de volgende ochtend of middag achter mijn typemachine ging zitten om mijn indrukken van de voorafgaande nacht op te schrijven. Ik had twintig jaar ervaring met paddo's, toen ik 'Alles over Paddo's' in 1997 schreef. Ik schrijf momenteel een boek over de junglethee ayahuasca. Tien jaar geleden heb ik dat voor het eerst gedronken. Dus bij ieder boekproject weet ik uit de eerste hand waarover ik het heb.'
Mohammed el-Fers, uit Hitweek-jaren, die Mokum TV (op Salto A1 ) bestiert, gevraagd naar zijn keuze voor geschikte burgemeester: 'Als er een gekozen burgemeester komt, dan moet dat wel een man/vrouw zijn met normale opvattingen over onze Nationale Trots: de Nederwiet. Beste kandidaat is natuurlijk de Amsterdamse coffeeshophouder Michael Veling, die nu voor het CDA in de Amsterdamse deelraad Centrum zit.'
Vraag je coffeeshop naar EssensiE 100; elke maand kan een coffeeshop 10 nrs ontvangen voor maar £ 13.00! Zelf vinden? Postbus 4946, 2003 EX Haarlem, kantooradres Hendrik Figeeweg 19c, 2031 BJ Haarlem, 023-5431143 (bladmanager), 023-5431145 (redactie), nabestellingen £ 5 per nr. Abonnement € 26.

Gevraagd naar dingen die ik beslist nog wil doen of veranderd zien, blijk ik gezegd/geschreven te hebben: 'In vervulling Wereldvrede, maar daar gaan nog wel wat generaties overheen. Verder leven Edith Ringnalda en Simon Vinkenoog volgens een doorbraak in de evolutie: een partnerschapstoekomst (Zie Rian Eisler: De Kelk en het Zwaard). En hopen dat nog lang te mogen doen. Ik zou heel wat veranderingen willen zien, maar ik kan geen ijzer met handen breken. We zijn wel bezig met een coup du monde, niet een staatsgreep, maar de Verbeelding aan de Macht!'
En: 'Er is er maar 1 van mij! Profiteer ervan! Don't follow leaders! Do your own thinking! Don't worry, be happy.'

De zon tegemoet; vanavond Festina Lente. Een herfstgroet. Simon Vinkenoog

Maandag 3 oktober 2005

Na een vrijpartijtje is het een kwartier lang de adem terugvinden; welgemoed de nieuwe week 40 en de 10de maand van het jaar binnengestapt. Tevreden terugblik op de afgelopen vier uit-dagen: donderdag de bijeenkomst bij Flevodruk in Harderwijk, vrijdag de "wereldpremière" van Wilko Bello's Adem even in... over jonge slam-dichters in het Louis Hartlooper complex 2 tijdens het Utrechts Filmfestival, zaterdag de zeer geslaagde avond in het Noord-Groningse Winsum voor de Kulturele Commissie, mooi oud plaatsje overigens - wij mochten kennismaken met het bedstee-logement van Camping Marenland; in de zomer een absoluut waterparadijs - en gisteren vijf keer (voor het jaarlijkse Dichter aan Huis in Den Haag) een poëtische minishow van 20 minuten in de mooie voorkamer van de familie Edelman, Lange Voorhout 100, met prachtig uitzicht op de vallende herfstbladeren.

Morgen de maandelijkse Festina Lente-dichtersavond, hier in Amsterdam aan de Looiersgracht 40, waar ik altijd met genoegen naar uitkijk: never a dull moment!
De Volkskrant komt vanochtend met een zeskoloms foto van de Yalta & Beyond-bijeenkomst in Maastricht (zie Kersvers van 25 en 27 september en de link Geschiedenis op deze website) met als kop 'We lijken toch kopieën van onze grootvaders.'
Enkele citaten uit het verslag van Bert Lanting. Op de vraag of het verbond tussen de drie regeringsleiders Churchill, Roosevelt en Stalin in februari 1945 meer dan een 'verstandshuwelijk' was, brandt Stalins kleinzoon Jevgeni Dzjoegasjvili meteen los: 'Huwelijk? Zij waren de vijanden van de Sovjet-Unie! Ze wilden de Sovjet-Unie om zeep helpen en in de oorlog keken ze met genoegen toe hoe het Rode Leger jaar na jaar alleen tegen Duitsland vocht. Pas toen het Rode Leger Duitsland bereikte, begonnen ze haast te krijgen.'
Winston Churchill (de kleinzoon) reageert 'fijntjes': 'Ik zou u eraan willen herinneren dat Groot-Britannië vijftien maanden helemaal alleen tegenover Duitsland stond. De Sovjet-Unie was toen de bondgenoot van nazi-Duitsland.'
Omdat beiden niets moesten hebben van het koloniale beleid van de Britten, hadden FDR (president Roosevelt) en Stalin de beste relatie: 'Ja, FDR had meer oog voor de koloniale rijken van het verleden dan voor het nieuwe rijk dat de Sovjet-Unie bezig was te vestigen in Europa.' De Sovjet-troepen die als bevrijders kwamen bleven als onderdrukkers, is de 'zoetsappige' constatering van Churchills kleinzoon.
Stalins kleinzoon wil uiteraard van Stalins misdaden niets weten, trots op het feit dat hij, de gepensioneerde kolonel, een kleinzoon van de dictator is: 'Allemaal laster. Hij heeft Rusland van de armoede verlost en een supermacht van de Sovjet-Unie gemaakt.'
Het nodige commentaar is te leveren; op de Maastrichtse website van Yalta and beyond (google maar) is een interessante tekst van Amerika-deskundige Willem Post te lezen: Yalta en het grote onbegrip, dat belangstellenden meer food for thought oplevert.
De supermacht, die Sovjet-Unie heet, heeft toch voor het kapitalisme moeten buigen om te overleven. In Het Parool van zaterdag 1 oktober brengt Ivo Weyel op twee Zaken-pagina's, met zes foto's, verslag uit van de Millionaire Fair afgelopen week in Moskou gehouden.
'Rusische miljonairs ontvangen Yves en Derk met open armen.'
Yves Gijrath (38) is de bedenker en licentiehouder van de Nederlandse Miljonair Fair, die in 2002 voor het eerst in de Amsterdamse RAI werd gehouden - met zoveel succes dat hij het idee wist door te verkopen; in december staat deAmsterdamse Miljonair Fair weer voor de deur en daarna volgen voor het eerst Sjanghai in april, Kortrijk in juni en Cannes in september 2006. Onderhandelingen met andere steden zijn in volle gang; Boedapest, Praag en Doebai staan op het verlanglijstje. 'De wereld ligt voor ons open.'
Voor Moskou wendde Gijrath zich tot Derk Sauer, die samen met zijn vrouw Ellen Verbeek een media-imperium in Rusland wist op te bouwen, met onder andere The Moscow Times en Cosmopolitan. Doorslaand succes, niet in het minst door het feit dat Moskou volgens het tijdschrift Forbes de stad met de meeste (dollar-) miljardairs ter wereld is (33 stuks) en Rusland met 88.000 (dollar-) miljonairs in de topdrie van landen met de meeste rijkaards staat. Zij worden op deze fair dan ook ruimschoots bediend, vertonen zich in volle gala-uitrusting ('alle galajurken en bijous zijn uit de kast gehaald') en doen ruimschoots inkopen.
'Er worden helikopters en jachten verkocht, horloges van een ton of meer, gouden serviezen. In een zandbak draven volbloed renpaarden rond (vanaf 1 miljoen per stuk). Drie ervan worden op de openingsavond verkocht. Cartier is vertegenwoordigd, Philips, het Franse delicatessenhuis Fauchon, Cadillac, Vertu (mobiele telefoons vanaf tienduizend euro), Wedgwood, Hairlase, Lufthansa Private Jets, Spyker (het Nederlandse automerk). Zelfs de chique bank MeesPierson is pontificaal aanwezig met een grote stand.'
Draait Stalin zich om in het graf?
Even verder met achterstallige krantenlectuur: de NRC van zaterdag ligt nog ongeopend, en dat mag natuurlijk niet. Gegroet voor heden, Edith tovert nog een foto uit haar digitale Nikon. Prettige dag toegewenst: Simon Vinkenoog.

SEPTEMBER 2005